Luôn làm tròn nhiệm vụ

Trong 19 năm công tác ngành Văn hóa, anh đóng góp nhiều công sức vào việc xây dựng phong trào văn nghệ quần chúng trong tỉnh, đặc biệt là phong trào văn nghệ quần chúng trong đồng bào Chăm tỉnh An Giang. Là người trực tiếp xây dựng Đội Văn nghệ quần chúng dân tộc Chăm xã Châu Phong – Đội Văn nghệ quần chúng dân tộc Chăm đầu tiên của An Giang ra đời năm 1982, từ đó đã kéo theo sự ra đời của tất cả các Đội Văn nghệ dân tộc Chăm của 9 xóm Chăm trong toàn tỉnh. Đặc biệt, anh là người đã vận động được các cô gái Chăm trong cung cấm tham gia hoạt động văn nghệ, từ đây mở ra phong trào phụ nữ Chăm được đi học, được tham gia các hoạt động xã hội và bỏ dần tập tục cấm cung trong đồng bào Chăm.

Đặc biệt, anh chính là người đề xuất và trực tiếp tham gia tổ chức thành công nhiều Lễ hội mang ý nghĩa xã hội to lớn như: Ngày hội Văn hóa – Thể thao truyền thống huyện An Phú hàng năm, Liên hoan Văn hóa Mùa nước nổi Búng Bình Thiên hàng năm và Ngày hội Văn hóa – Thể thao dân tộc Chăm toàn tỉnh, mà sau này là Ngày hội Văn hóa – Thể thao và Du lịch dân tộc Chăm tỉnh An Giang.

Trong 6 năm công tác ở UBND Huyện An Phú với vai trò là Phó Chủ tịch UBND phụ trách Văn hóa – Xã hội, anh đã lãnh đạo các ngành Văn hóa – Xã hội phát triển mạnh mẽ như: Giáo dục, Y tế, Dân số, Lao động – Thương binh và Xã hội, Văn hóa – Thể thao… Lãnh đạo thực hiện thành công phong trào Xóa mù chữ – Phổ cập giáo dục tiểu học từ một huyện khó khăn nhất của tỉnh thành một huyện dẫn đầu được công nhận đạt chuẩn quốc gia Xóa mù chữ – Phổ cập giáo dục tiểu học và đến nay đã có nhiều trường đạt chuẩn quốc gia. Đồng thời, lãnh đạo phát triển phong trào Văn hóa – Thể thao được đánh giá mạnh nhất tỉnh…

Nổi bật là trong 17 năm công tác ngành Tuyên giáo và hiện đang là trưởng Ban Tuyên giáo Huyện ủy An Phú, đồng chí đã đề xuất xây dựng bộ máy Tuyên giáo cấp xã, thị trấn đầu tiên trong tỉnh. Từ đó, góp phần đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ của công tác Tuyên giáo trong tình hình mới. Bên cạnh đó còn đề xuất thành lập Tổ Tuyên truyền, phản tuyên truyền và nắm dư luận xã hội; Tổ khoa giáo trực thuộc Ban Tuyên giáo cơ sở. Còn là người đề xuất mô hình Hội nghị Giao ban Bí thư chi bộ trực thuộc Đảng ủy xã, thị trấn nhằm tăng cường công tác xây dựng Đảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở cơ sở và đã được nhân rộng trong toàn tỉnh. Đề xuất nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo trong việc đẩy mạnh “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” từ Chỉ thị 06 đến Chỉ thị 03, sau đó là Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị. Vừa triển khai thực hiện có hiệu quả trong nội bộ hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở, vừa triển khai thực hiện sâu rộng trong các tầng lớp Nhân dân, các dân tộc, tôn giáo. Nổi bật như: tổ chức Hội thi “Nhân dân kể chuyện đạo đức Bác Hồ”, Hội thi “Thanh niên dân tộc Chăm kể chuyện đạo đức Bác Hồ” và nhiều Hội thi ý nghĩa khác.

Nhằm tăng cường công tác tuyên truyền ra dân, đồng chí đã đề xuất mở nhiều lớp học cho người cao tuổi ở các ấp trong toàn huyện gồm các chuyên đề như: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, “Những nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, “Lược sử vùng đất Nam bộ”, “Chủ nghĩa yêu nước”… đã tạo được sự đồng thuận của đại đa số Nhân dân là người cao tuổi trong huyện.

Nhạc sĩ của làng Chăm

Lâm Thanh Bình đến với âm nhạc khá sớm, bắt đầu sáng tác ca khúc khi chưa được đào tạo nhạc lý. Bằng kiến thức truyền miệng từ người cha, cộng với năng khiếu bẩm sinh, sau 2 năm tốt nghiệp cấp 3, anh đã có tác phẩm đầu tay “Ở hai dòng sông”. Bài hát nói về vùng đất Phú Châu giàu truyền thống cách mạng, đã nhanh chóng mang lại thành công khi được chọn làm tiết mục chủ đạo của đội văn nghệ huyện và đạt Huy Chương vàng tại Hội diễn Nghệ thuật quần chúng tỉnh An Giang ngay trong năm.

Lâm Thanh Bình chính thức bắt đầu sự nghiệp âm nhạc từ năm 1976 khi đang là cán bộ phòng VH-TT huyện Phú Châu. Đầu năm 1980, được giao nhiệm vụ vận động phong trào văn nghệ quần chúng trong đồng bào dân tộc Chăm. Với tinh thần và bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ, Lâm Thanh Bình đã rong ruổi khắp các xóm Chăm, lúc đó anh là cán bộ người Kinh duy nhất mạnh dạn cùng ăn, cùng ở, cùng làm với đồng bào Chăm.

Bằng sự nhiệt tình ấy, anh dần tạo được cảm tình với đồng bào Chăm. Sự gần gũi, sẻ chia, thấu hiểu với bà con đã tạo thành một nhịp cầu vô hình gắn kết anh và cộng đồng người Chăm, bà con tin tưởng anh nên dạy nói tiếng Chăm. Anh thuyết phục bà con người Chăm thành lập Đội văn nghệ đầu tiên trong cộng đồng người Chăm ở xã Châu Phong. Đội văn nghệ dân tộc Chăm lần đầu tiên biểu diễn trên sân khấu Hội diễn nghệ thuật quần chúng toàn huyện có sự xuất hiện của 5 cô gái Chăm bước lên sân khấu từ trong cung cấm. Đây được xem như là “một cuộc cách mạng” đã giải phóng người thiếu nữ Chăm thoát khỏi sự ràng buộc phải chịu đựng suốt hàng trăm năm qua. Cũng bắt đầu từ đây, mô hình của đội văn nghệ dân tộc Chăm được nhân rộng ra khắp các xóm Chăm trong tỉnh, ngày càng có nhiều gia đình cho cô gái Chăm khỏi phải “cấm cung’ để tham gia phong trào văn nghệ, các cô gái Chăm được đi học, được tham gia các hoạt động xã hội khác. Phong trào văn nghệ ngày càng phát triển mạnh và đã gây tiếng vang trong toàn tỉnh, trong Quân khu 9 và dần dần lan ra toàn quốc. Lâm Thanh Bình vừa sáng tác, vừa tập dợt, dàn dựng chương trình cho Đội văn nghệ dân tộc Chăm đi biểu diễn nhiều nơi, đồng thời còn vận động một số nhạc sĩ, nghệ sĩ cùng chung tay chăm lo phát triển phong trào.

Với niềm đam mê sáng tác, Lâm Thanh Bình bắt đầu viết ca khúc đầu tay về làng Chăm là “Cô gái Chăm trên quê hương An Giang” mang âm hưởng dân ca Chăm với giai điệu mượt mà tha thiết. Ca khúc này đã đoạt ngay giải A ở Hội diễn nghệ thuật quần chúng của huyện Phú Châu lần đầu tiên và giải A trong hội diễn nghệ thuật quần chúng tỉnh An Giang và sau đó là giải A Hội diễn nghệ thuật quần chúng Quân khu 9. Bắt đầu từ đó, những sáng tác của anh viết về đồng bào Chăm lần lượt ra đời. Đặc biệt, ca khúc “Roda yêu thương” được các Sở, ngành trong tỉnh An Giang cũng như nhiều tỉnh, thành phố, nhiều Trường THPT, Trường Đại học dàn dựng, tham gia thi diễn ở các hội thi cấp khu vực, toàn quốc và đã đoạt hơn 10 huy chương vàng cấp toàn quốc.

Ca sĩ Mỹ Hạnh với bài hát “Roda yêu thương” đã đạt điểm cao nhất vòng thi miền Nam của cuộc thi Tiếng hát Sao Mai. Riêng ca khúc “Trái táo” (trong tổ khúc “Karim và Nurisa”) đã được chọn làm bài hát tham dự Liên hoan thông tin lưu động toàn quốc năm 2011 tổ chức tại Tuyên Quang. Bài hát này được Hội Nhạc sĩ Việt Nam chấm giải A trong Liên hoan âm nhạc đồng bằng sông Cửu Long do Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức và cũng đạt nhiều giải thưởng cao trong các cuộc hội diễn ở các cấp. Rất nhiều tác phẩm của Lâm Thanh Bình đã được phổ biến rộng rãi trong phong trào văn nghệ của sinh viên Trường Đại học An Giang, các Trường Đại học ở các tỉnh, thành, Đài truyền hình Việt Nam, Đài truyền hình TP. Hồ Chí Minh… Ca khúc “Về thăm cô gái làng Chăm” còn được Đài Phát thanh – Truyền hình 21 tỉnh, thành phố phổ biến. Đặc biệt, tổ khúc “KaRim và Nurisa” đã được Trung tâm truyền hình Việt Nam tại Cần Thơ xây dựng thành phim ca nhạc “Khăn Matơra của em” để tham dự liên hoan phim truyền hình toàn quốc và đạt Huy Chương vàng. Phim ca nhạc này được rất nhiều tỉnh, thành sử dụng. Tại Hội diễn nghệ thuật quần chúng tỉnh An Giang năm 2009, lại được nhận một giải thưởng vinh dự khác là nhạc sĩ có ca khúc được nhiều Đoàn sử dụng nhất.

Tạp chí Âm nhạc của Hội nhạc sĩ Việt Nam số 20/2011 có đoạn viết: “Nếu như Ninh Thuận có A Mư Nhân, nhạc sĩ rất nổi tiếng với những sáng tác về người Chăm vùng Ninh Thuận, Bình Thuận thì ở An Giang, một vùng đất ở phía Tây Nam tổ quốc cũng có một nhạc sĩ mà tên tuổi ông được giới làm nghệ thuật tỉnh nhà gọi là “Người Nhạc sĩ của làng Chăm” với những ca khúc như: “Roya yêu thương; Vầng Trăng, Trái táo, Chia xa; Mùa gió nhớ trăng; Mong chờ…” Đó chính là nhạc sĩ Lâm Thanh Bình, một người con của quê hương An Phú, An Giang …”

Trước những đóng góp của Lâm Thanh Bình đối với nền âm nhạc, đặc biệt là âm nhạc cho dân tộc Chăm An Giang, cuối năm 2010, Hội nhạc sĩ Việt Nam đã chính thức kết nạp anh vào Hội. Với hơn 40 ca khúc, trong đó có khoảng 10 ca khúc viết về đồng bào Chăm, Lâm Thanh Bình đã trở thành “Nhạc sĩ có nhiều ca khúc về đồng bào Chăm Islam nhất”.

“Chỉ hơn 40 tác phẩm, nhưng bù lại sáng tác của anh được phổ biến khắp ĐBSCL và lan rộng ra cả nước. Đó là hạnh phúc lớn của người nghệ sĩ ”, NS Phạm Minh Tuấn – nguyên Phó Tổng Thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam nhận xét.

Đồng chí Lâm Thanh Bình về hưu nhưng chỉ về hưu ở vai trò là người cán bộ của Đảng và Nhà nước, còn với vai trò là người Nhạc sĩ thì không có tuổi hưu. Nhạc sĩ Lâm Thanh Bình vẫn năng nổ trong hoạt động âm nhạc, vẫn không ngừng học hỏi, không ngừng sáng tạo để tạo nên nhiều tác phẩm mới, hoàn thiện những gì mình đã gầy dựng, cùng chung tay xây dựng quê hương ngày một tươi sáng hơn, giàu đẹp hơn.

HỮU HUYNH

The post Lâm Thanh Bình – Người cán bộ tuyên giáo nặng tình với âm nhạc appeared first on Lâm Thanh Bình.

Bìa CD “Những bản tình ca”.

Nhiều năm trực tiếp tham gia xây dựng phong trào văn nghệ trong cộng đồng người Chăm huyện Phú Châu (nay là thị xã Tân Châu và huyện An Phú- An Giang) đã giúp cho anh trở thành người Chăm trong âm nhạc: Am tường và yêu thích nhiều làn điệu dân ca dân tộc Chăm đến mức dễ dàng biến tấu, thổi hồn mới và đánh thức những quảng thức của tiếng trống Paranưng vươn cao, bay xa và lung linh dưới ánh đèn sân khấu.

Nhạc sĩ Lâm Thanh Bình.

“Những bản tình ca” là tập hợp những bài hát mang đậm tình yêu quê hương, đất nước và tình yêu đôi lứa đã được giới sáng tác thẩm định và người yêu âm nhạc đón nhận, nuôi dưỡng. Vì vậy, nhiều người gọi đó là những bài ca bay qua năm tháng, bay qua sự đào thải khắc nghiệt của thời gian… Đặc biệt, tác giả còn rất có “ý đồ” khi phân bố 12 ca khúc theo kết cấu “độc”: Mở đầu bằng chùm ca khúc viết về vầng trăng và kết thúc cũng bằng chùm ca khúc viết về vầng trăng…. Nhưng nếu mở đầu là vầng trăng khuyết với câu chuyện tình chia ly, xa lìa đầy kịch tính của chàng trai Karim và cô gái Nurira (chùm ca khúc “Karim và Nuirisa”, gồm “Vầng trăng”, “Trái táo” và “Chia xa”) thì kết thúc lại bằng chùm ca khúc “Mùa gió nhớ trăng”, gồm: “Mong chờ”, “Về thăm cô gái làng Chăm”… với hình ảnh vầng trăng tròn của chuyện tình hạnh phúc viên mãn… Có thể nói, CD kết thúc có hậu đầy tính nhân văn, nhân ái như chính tâm hồn tác giả. Sinh thời, nhạc sĩ Xuân Hồng nhiều lần khen những bản tình ca Chăm của Lâm Thanh Bình là “kinh điển” cho sáng tác âm nhạc người Chăm.

Lâm Thanh Bình, NS của làng Chăm An Giang, trong lần hội ngộ cùng NS A Mư Nhân, NS của làng Chăm Trung bộ.

Có thể nói, Lâm Thanh Bình (SN 1958) là hiện tượng khá đặc biệt: Sáng tác khi chưa được đào tạo nhạc lý. Bằng kiến thức truyền miệng từ người cha, cộng với năng khiếu bẩm sinh, sau 2 năm tốt nghiệp cấp 3, anh đã có tác phẩm đầu tay “Ở hai dòng sông”. Bài hát nói về vùng đất Phú Châu quê anh giàu truyền thống cách mạng, đã nhanh chóng mang lại thành công khi được chọn làm tiết mục chủ đạo của đội văn nghệ huyện và đạt HCV tại Hội diễn Nghệ thuật quần chúng tỉnh An Giang ngay trong năm.

Thành công sớm, nhưng giờ đây so với bạn bè, Lâm Thanh Bình thuộc diện sáng tác ít: Chỉ hơn 40 tác phẩm. “Nhưng bù lại sáng tác của anh được phổ biến khắp ĐBSCL và lan rộng ra cả nước. Đó là hạnh phúc lớn của người NS ”, NS Phạm Minh Tuấn – nguyên Phó Tổng Thư ký Hội Nhạc sĩ VN nhận xét.

- Lục Tùng -

The post “Những bản tình ca”- những bài ca bay qua năm tháng appeared first on Lâm Thanh Bình.

Nếu như Ninh Thuận có A Mư Nhân, nhạc sĩ rất nổi tiếng với những sáng tác về người Chăm vùng Ninh Thuận, Bình Thuận thì ở An Giang, một vùng đất ở phía Tây Nam tổ quốc cũng có một nhạc sĩ mà tên tuổi ông được giới làm nghệ thuật tỉnh nhà  gọi là “Người Nhạc sĩ của làng Chăm” với những ca khúc như: “Roya yêu thương; Vầng Trăng,Trái táo, Chia xa” (trong tổ khúc Karim và Nirusa )… Đó chính  là nhạc sĩ Thanh Bình, một người con của quê hương An Phú, An Giang.Không phải tự nhiên mà giới “làm nghề” lại gọi anh là “Nhạc sĩ của làng Chăm An Giang”, tất cả được bắt đầu vào những năm đầu thập niên 80 thế kỷ trước. anh tên thật là Lâm Thanh Bình, sinh ra và lớn lên tại huyện An Phú, một huyện biên giới, đầu nguồn của tỉnh An Giang. Anh bắt đầu tham gia công tác vào năm 1976 với chức danh là cán bộ Phòng văn hóa thông tin huyện Phú Châu. Đầu năm 1980, được sự chỉ đạo của lãnh đạo anh được giao nhiệm vụ vận động phong trào văn nghệ quần chúng trong đồng bào dân tộc Chăm. Với tinh thần và bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ, chàng thanh niên Lâm Thanh Bình đã rong ruổi khắp các xóm Chăm. Lúc đó anh là cán bộ người Kinh duy nhất mạnh dạn cùng ăn, cùng ở, cùng làm với đồng bào.

Bằng sự nhiệt tình ấy, dần dần anh tạo được tình cảm với đồng bào Chăm nơi anh đến, sự gần gũi, sẻ chia, thấu hiểu giữa anh và bà con ở đây đã tạo thành một nhịp cầu vô hình gắn kết anh với cộng đồng người Chăm từ lúc nào, họ rất yêu thương và tin tưởng anh, dạy viết, dạy nói tiếng Chăm. Với cái khiếu ăn nói có duyên cộng thêm sự chân tình trong cư xử, dần dần bà con ở đây đã được anh thuyết phục. Và thế là Đội văn nghệ đầu tiên trong cộng đồng người Chăm đã được thành lập ở xã Châu Phong. Anh nói :”Đội văn nghệ được thành lập trong cộng đồng dân tộc Chăm là một điều hết sức vui mừng, nhưng nhìn lại văn nghệ mà toàn là nam thì như vườn mà không có hoa vậy, từ trăn trở đó tôi quyết định phải tìm nữ cho đội văn nghệ dân tộc Chăm”.

Nói thì dễ nhưng làm lại là chuyện rất khó vì hồi ấy phụ nữ Chăm chịu tập tục “cấm cung”. (từ tuổi dậy thì đến khi lấy chồng chỉ được sinh hoạt trong phòng cấm cung, trong nhà, không được tiếp xúc với bên ngoài). Ấy vậy mà, bằng lòng nhiệt huyết, cái máu nghệ sĩ cùng với cái tâm của một người cán bộ văn hóa, chàng nhạc sĩ người Kinh dần dần thuyết phục được mọi người, loại bỏ dần những suy nghĩ lạc hậu. Đúng 3 năm sau (1982), sự cố gắng của anh chàng nhạc sĩ người Kinh đã được đền đáp.

Đội văn nghệ dân tộc Chăm ở xã Châu Phong huyện Phú Châu lần đầu tiên  biểu diễn trên sân khấu Hội diễn nghệ thuật quần chúng toàn huyện có sự xuất hiện của 5 cô gái Chăm. Đây được xem là “một cuộc cách mạng” đã giải phóng người thiếu nữ Chăm thoát khỏi sự ràng buộc phải chịu đựng suốt hàng trăm năm qua. Và bắt đầu từ đây, mô hình của đội văn nghệ dân tộc Chăm được nhân rộng ra khắp các xóm Chăm trong tỉnh, ngày càng có nhiều gia đình cho cô gái Chăm khỏi phải “cấm cung’ để tham gia phong trào văn nghệ. Phong trào ngày càng phát triển mạnh và đã gây tiếng vang trong toàn tỉnh.

Lúc đó, Nhạc sĩ Lâm Thanh Bình vừa sáng tác, tập, dàn dựng chương trình cho Đội văn nghệ dân tộc Chăm xã Châu Phong đi biểu diễn, đi tham dự Hội diễn NTQC toàn tỉnh, Hội diễn NTQC Quân khu 9…, vừa dành thời gian cùng các chú các cô đại diện mặt trận, đoàn thể xã Châu Phong, ấp Phum Soài hàng đêm đi họp tổ thập gia để tuyên truyền với đồng bào Chăm về lợi ích của việc xây dựng phong trào văn nghệ quần chúng, vận động để bà con cho cô gái Chăm được tham gia phong trào văn nghệ, được đi học, được tham gia các hoạt động xã hội, thực hiện nam nữ bình đẳng…Chính nhờ kết quả của công tác phát triển phong trào văn nghệ trong đồng bào Chăm cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền mà những năm sau này, đồng bào Chăm ở An Giang đã bỏ hẳn tập tục “cấm cung” lạc hậu. Số phận  người phụ nữ Chăm từ đó bước sang một trang mới, họ được tự do tham gia các hoạt động xã hội, bắt đầu hình thành sự bình đẳng về vai trò và vị thế của người phụ nữ so với nam giới trong cộng đồng người Chăm ở An Giang. Với thành quả đó, đồng bào Chăm An Giang đã trân trọng và ghi nhận công lao của nhạc sĩ Lâm Thanh Bình.

Và với niềm đam mê sáng tác, chàng nhạc sĩ người Kinh bắt đầu viết ca khúc, nhạc phẩm đầu tay viết về làng Chăm là bài “Cô gái Chăm trên quê hương An Giang” ra đời mang âm hưởng dân ca Chăm với giai điệu mượt mà tha thiết. Lúc bấy giờ, ca khúc này đã đoạt ngay giải A hội diễn nghệ thuật quần chúng của huyện Phú Châu lần đầu tiên và giải A trong hội diễn nghệ thuật quần chúng tỉnh An Giang và sau đó là giải A Hội diễn nghệ thuật quần chúng Quân khu 9. Bắt đầu từ đó, những sáng tác của anh viết về đồng bào Chăm lần lượt ra đời. Đặc biệt, ca khúc “Roya yêu thương” được các Sở, các ngành trong tỉnh An Giang, Cần Thơ dàn dựng, tham gia thi diễn ở các hội thi cấp khu vực, toàn quốc và đã đoạt hơn 10 huy chương vàng cấp toàn quốc.

Được ca sĩ Mỹ Hạnh – Trường Đại học An Giang hát trong Cuộc thi Tiếng hát Sao Mai đạt điểm cao nhất ở vòng thi miền Nam. Riêng ca khúc “Trái táo” (trong tổ khúc “Karim và Nurisa”) đã  được chọn làm bài hát tham dự Liên hoan thông tin lưu động toàn quốc năm 2011 tổ chức tại Tuyên Quang, bài hát này cũng đạt nhiều giải thưởng cao trong các cuộc hội diễn ở các cấp. Rất nhiều tác phẩm của nhạc sĩ Lâm Thanh Bình đã được phổ biến rộng rãi trong phong trào văn nghệ của sinh viên các trường Đại học An Giang, Đại học Cần Thơ, đài truyền hình Việt Nam, Tp. Hồ Chí Minh, Cần Thơ… Đặc biệt, tổ khúc “Ka Rim và Nurisa” đã được Trung tâm truyền hình Việt Nam tại Cần Thơ xây dựng thành phim ca nhạc ” Khăn Matơra của em” để tham dự liên hoan phim truyền hình toàn quốc và đạt huy chương vàng. Phim ca nhạc này được rất nhiều tỉnh, thành sử dụng. Tại Hội diễn nghệ thuật quần chúng tỉnh An Giang năm 2009, nhạc sĩ Lâm Thanh Bình lại được nhận một giải thưởng vinh dự khác là nhạc sĩ có ca khúc được nhiều Đoàn sử dụng nhất.

Hiện anh là trưởng Ban tuyên giáo Huyện ủy An Phú, hơn 30 năm cống hiến cho sự nghiệp Cách mạng, công tác văn hóa đúng 20 năm. Bằng thực tiễn đi sâu, đi sát quần chúng nhân nên lúc huyện An Phú vừa được tách ra khỏi huyện Phú Châu năm 1992, anh đã mạnh dạn đề xuất với Huyện uỷ, ủy ban tổ chức Ngày hội Văn hóa Thể thao huyện An Phú và đây là tiền thân của Ngày hội Văn hoá Thể thao truyền thống huyện An Phú sau này. Được hỏi vì sao anh lại táo bạo đưa ra đề xuất này khi huyện nhà vừa “chân ướt chân ráo”  mới tách ra từ huyện Phú Châu, anh nói: “Huyện An Phú lúc mới tái lập, nghèo lắm, nghèo mà còn buồn nữa, nghèo cả về đời sống vật chất lẫn tinh thần, mà đặc biệt là đời sống tinh thần.

Trước những thực tế mà tôi phải chứng kiến, trong đầu nảy ra một ý tưởng tại sao mình không tổ chức một cái gì đó để bà con huyện nhà vui chơi giải trí, tạo một sinh khí mới để bà con huyệnnhà vui vẻ phấn khởi, đoàn kết để cùng  với Đảng bộ và chính  quyền địa phương  thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị đưa quê hương An Phú thoát khỏi cảnh nghèo nàn lạc hậu. Thế là tôi quyết định đề xuất với Huyện uỷ và UBND huyện về việc tổ chức Ngày hội Văn hoá thể thao huyện An Phú”. Ngày hội được tổ chức, bà con ở đây hưởng ứng hết sức nhiệt tình, đây là một loại hình mới lại rất đa dạng về hình thức lẫn nội dung vừa có văn nghệ vừa có thể thao. Được sự đồng thuận cao từ quần chúngnhân dân, Ban Thường vụ Huyện ủy, ban Chấp hành Huyện uỷ thống nhất nâng lên thành Ngày hội Văn hoá thể thao truyền thống huyện An Phú. Giờ đây, ngày hội này đã trở thành Ngày hội đoàn kết của Đảng bộ và nhân dân An Phú,của các dân tộc Kinh – Chăm – Hoa.

Người ta còn biết đến Lâm Thanh Bình với vai trò là người viết kịch bản và làm tổng đạo diễn cho các lễ hội của huyện. Trước đây anh đã làm tổng đạo diễn Lễ hội Tân Châu – 250 năm được nhiều người khen ngợi. Đặc biệt, anh đã sáng tạo và làm tổng đạo diễn Chương trình Nghệ thuật Sân khấu Nước diễn ra hàng năm ở Liên hoan văn hóa Mùa Nước Nổi Búng Bình Thiên quê anh một chương trình mà cả nước chưa có, toàn chương trình diễn viên chỉ diễn trên xuồng ghe, tái hiện các sinh hoạt văn hóa dân gian của người dân vùng sông nước

Với những thành tích đó nhưng nhạc sĩ Lâm Thanh Bình vẫn không ngừng học hỏi để tạo nên cái mới, hoàn thiện những gì mình đã gầy dựng, cùng chung tay với cộng đồng cả 3 dân tộc để xây dựng huyện An Phú ngày một tươi sáng hơn, ngày một giàu đẹp hơn.

Trước những đóng góp của anh đối với nền âm nhạc, đặc biệt là âm nhạc cho dân tộc Chăm An Giang. Cuối năm 2010, Hội nhạc sĩ Việt Nam đã chính  thức kết nạp anh vào Hội. Với hơn 40 nhạc phẩm, trong đó có khoảng 10 ca khúc viết về đồng bào Chăm, Lâm Thanh Bình đã trở thành “Nhạc sĩ có nhiều ca khúc về đồng bào Chăm An Giang nhất.”

Khi được hỏi: “Anh vừa là Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy, vừa là nhạc sĩ thì trong hoạt động có gì khó khăn không?”. Anh nhẹ nhàng nói: “Trong người của mình luôn tồn tại hai cái đó và nó luôn hỗ trợ cho nhau để hoàn thành nhiệm vụ”.

Thanh Nghị

The post LÂM THANH BÌNH – Người nhạc sĩ đa tài appeared first on Lâm Thanh Bình.

Dù có sống gắn bó cả đời thì cũng chắc gì hiểu nổi văn hóa mùa nước nổi. Nó phóng khoáng, lồ lộ vậy, mà trải dài mấy trăm năm vẫn còn ươm giữ bao điều kỳ thú, bí ẩn. Chỉ riêng cái bản sắc văn hóa xung quanh búng Bình Thiên (còn gọi là hồ Nước Trời ở An Phú, An Giang) chỉ rộng có mấy trăm hecta mà hình như “đi hoài” cũng chưa hết.

Bản sắc văn hóa độc đáo

Vậy nên, cứ mỗi năm phong thanh nghe nước đổ đầu nguồn, là bao người lại nôn nao “ngược dòng” lên thăm mùa nước nổi. Những chuyến đi về ấy chỉ làm cho người ta thêm… ấm ức, vẫn thấy thiếu thiếu cái gì đó đối với những kẻ xa quê, hay những khách lạ đôi lần ghé lại. Bởi nó là chiều sâu của sự giao thoa văn hóa, tập tục sinh hoạt của 2 dân tộc Kinh và Chăm, vốn sống gắn bó, hài hòa cùng với thiên nhiên sông nước. Nó có nhiều thứ rất giống nhau mà vẫn giữ nét đặc trưng riêng, từ cái cách đội khăn của các bà, các cô, từ chiếc xuồng đi lại mùa nước nổi đến những căn nhà ngó mặt ra sông, cả bến nước thân thương trong sinh hoạt hàng ngày… nhưng vẫn cho thấy rõ sự khác biệt giữa văn hóa Chăm và văn hóa người Kinh Nam Bộ.

Nhà thơ Lê Thanh My- Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật An Giang, bao nhiêu năm “mê mẩn” văn hóa Chăm, mà vẫn cho rằng mình chưa biết hết chiếc khăn matơra của các cô gái Chăm. Chiếc khăn đội đầu làm nên nét duyên của con gái Chăm, làm cho đôi mắt vốn sâu thẳm càng thêm bí ẩn, quyến rũ ấy có không dưới 50 kiểu dáng. Ngoài ra, còn cả một kho tàng văn hóa dân gian độc đáo: kiến trúc nhà ở, tập tục cưới hỏi, chôn cất, ẩm thực… Vẫn còn là thách thức cho các nhà nghiên cứu, vì những tài liệu, ghi chép cho đến nay vẫn chưa thể gọi là chính thống.

Do trước năm 1975, người Chăm sống khá khép kín gần như “ẩn cư”. Người An Giang ngày xưa, giao lưu với người Chăm chỉ là những người đi bán dạo các loại kim chỉ, dầu gió, các vòng trang sức đeo tay… đựng trong các hộp gỗ dẹp hình chữ nhật, mặt trên có lộng kính. Đặc biệt là chiếc khăn rằn mà người miền Tây thường gọi là khăn choàng tắm. Những ai từng sống bằng nghề dệt lụa, rồi sau này là lãnh Mỹ A đều biết nó xuất phát từ miệt Tân Châu. Đó cũng chính là nơi có làng dệt thổ cẩm nổi tiếng nhất, đẹp nhất của cộng đồng người Chăm còn lưu giữ đến ngày nay, giờ là ấp Phủm Soài, xã Châu Phong, huyện Tân Châu.

Sau đó thì có khoảng 4.000 đồng bào Chăm lên Sài Gòn, còn khoảng 3.000 người thì kéo nhau về vùng Đồng Nai, Bà Rịa sinh sống. Người Chăm An Giang hiện nay chỉ còn tập trung ở các huyện: An Phú, Tân Châu, Phú Tân, Châu Phú, Châu Thành. Mãi đến những năm 80 của thế kỷ trước, các cô gái Chăm sắp đến tuổi thành niên còn phải gò bó trong tục ga- sâm (cấm cung). Người đã có thể gọi là có công lớn mở ra sự giao lưu mạnh mẽ của người Chăm với văn hóa văn minh hiện đại là nhạc sĩ Lâm Thanh Bình- hiện là Trưởng Ban Tuyên giáo huyện An Phú, khi lần đầu tiên lập đội văn nghệ quần chúng và mời được 5 cô gái Chăm cùng tham gia biểu diễn. Đến nay, người Chăm An Giang đã bỏ hẳn tục ga- sâm. Anh cũng chính là người Kinh có những nhiều sáng tác Chăm, trong đó nổi tiếng cả nước với tổ khúc “Karim và Norisa”. Và thật may mắn, ngay trong lần Liên hoan văn hóa Chăm- lễ hội mùa nước nổi lần thứ I- 2003, tôi may mắn được tham dự trọn vẹn 3 ngày đêm ở búng Bình Thiên. Đến nay, sau 7 lần được tổ chức, lễ hội đã trở thành ngày hội chung của cả cộng đồng cư dân sống trên mùa nước nổi đầu nguồn.

Lung linh đêm hội búng Bình Thiên

Nhớ lần lễ hội mùa nước nổi lần thứ I- 2003, Ban tổ chức đưa đoàn đại biểu đi thuyền từ búng Bình Thiên sang bên kia biên giới Campuchia. Khi thuyền đến ngã ba, có con kinh nhỏ nối với sông Bình Di, mọi người đều ngạc nhiên trước hiện tượng thiên nhiên vô cùng độc đáo. Sau lưng là búng Bình Thiên trong xanh ngăn ngắt, mặt nước phẳng lặng như gương; nhưng phía trước là con sông ngầu đỏ phù sa, nước từ thượng nguồn đổ xuống ầm ầm như thác đổ.

Các vị lãnh đạo ngành du lịch, các nhà lữ hành đều trầm trồ công nhận, đây sẽ là sản phẩm du lịch hấp dẫn, quyến rũ, nếu nối tuyến du thuyền đưa khách từ hạ lưu sông Mekong, sang bên kia biên giới Campuchia mùa nước nổi. Ngay sau đó, đã có nhiều tour mời gọi về An Phú, cũng như hiện có nhiều du thuyền đưa du khách băng đồng mùa nước nổi. Dù rằng, những dự án mời gọi xây dựng các khu du lịch trên búng Bình Thiên, cho đến giờ chưa thấy nhà đầu tư nào tham gia. Riêng tôi, thấy vậy mà hay. Biết đâu du lịch không khéo sẽ làm hỏng đi “viên ngọc quý” đầu nguồn, và có thể nó xâm thực cả nền văn hóa còn được bảo tồn khá trọn vẹn của người Chăm An Giang.

Búng Bình Thiên là hồ nước ngọt tiếp giáp 3 xã biên giới của huyện An Phú là: Khánh Bình, Khánh An và Nhơn Hội. Hồ rộng khoảng 300ha, nhận nước từ sông Bình Di chảy vào, vào mùa nước nổi thì nó trở nên rộng mênh mông gấp đôi. Quanh năm, tuy có lớn ròng theo thủy chế bán nhật triều của sông Mekong nhưng mặt nước tuyệt không gợn sóng, phẳng lặng như gương và trong xanh đến lạ. Nhiều người liên tưởng, con gái Chăm mỗi ngày ra bến nước soi mặt xuống “chiếc gương trời” kỳ diệu ấy, mà đôi mắt đã đẹp càng đẹp thêm. Thật ra, chính bản sắc văn hóa đã làm nên tâm hồn sâu lắng, toát ra từ vẻ thanh thoát, kín đáo ẩn nép sau rèm khăn matơra duyên dáng.

Tiết mục văn nghệ đặc sắc: “Bến nước tình yêu”.

Văn hóa đó, đã làm nên những đêm hội búng Bình Thiên lung linh, huyền ảo. Dưới bến nước trước thánh đường Hồi giáo Mas Jid Khoy Ry yah (Nhơn Hội), những điệu múa như bước ra từ đêm huyền thoại “nghìn lẻ một đêm”; trong tiếng trống bập bùng rộn rã, nhưng vẫn nghe da diết, vời vợi với tiếng hát vút cao, xa vắng của cô gái Chăm “thổn thức” nỗi niềm trong “Bến nước tình yêu” của Amuhan: “Nế… a… nê… a nế à nề… a nê… Chiều nay trên bến nước nghe tiếng hát ai như ru, lòng em đang xao xuyến ôi lưu luyến đôi duyên tình…”.

Phải chăng như những ai… lãng mạn liên tưởng, có mối quan hệ mật thiết nào đó giữa những bí ẩn của búng Bình Thiên và những cô gái Chăm. Cả hai cùng có một vẻ đẹp vừa hoang sơ, vừa sâu kín vừa như đầy ẩn ức; mà khi con người ta càng cố gắng nắm bắt, càng cố gắng giải thích, thì nó càng trở nên xa xôi, huyền bí. Xa xôi như lời hát Chăm trôi bềnh bồng trong mỗi mùa lễ hội. Hình như, tất cả đều ở trong một thế giới đầy liêu trai và thoát tục nào đấy. Có lẽ, chính vì thế mà bao năm qua, búng Bình Thiên vẫn mãi là một điều gì đấy bí ẩn mà nhiều người chưa thể khám phá được.

Cũng chính vì thế, mà người phương xa cứ bồn chồn đợi mùa lễ hội, rồi lại tìm về với bến hẹn búng Bình Thiên.

The post Đồng vọng trăm năm giữa mùa nước nổi appeared first on Lâm Thanh Bình.